Guhertinên nû yên di pergala perwerdehiyê ya Awistiryayê de (ku di tîrmeha 2026’an de hatin ragihandin) li ser du xalên sereke ne: baxçeyên zarokan ( Kindergarten) û dibistanên mecbûrî.
Xalên Sereke yên Reformê:
• Komên Biçûktir: Di her komeke baxçeyê zarokan de hejmara herî zêde ya zarokan ji 25’an tê daxistin 22’yan. Ev guhertin dê hêdî hêdî (gav bi gav) pêk bê.
• Standardên Hevpar: Ji bo perwerdehî û hîndekariya alîkarên baxçeyên zarokan, li seranserê Awistiryayê standardên yekgirtî tên danîn da ku karmend bikaribin li her parêzgehê (Bundesland) bixebitin.
• Birêvebiriya Yekdest: Karmendên dibistanan (psîkolog, mamosteyên dema vala û piştgiriyê) êdî ne ji aliyê saziyên cuda, lê ji aliyê saziyeke tenê ve (Rêveberiyên Perwerdehiyê – Bildungsdirektionen) tên birêvebirin.
• Serxwebûna Dibistanan: Rêveberên dibistanan dê bixwe biryarê bidin ka kîjan fersend û karmendan ji bo dibistana xwe dixwazin, ev jî serxwebûna (autonomie) dibistanan zêde dike.
Nêrînek li ser Reformê: Di Navbera Armanc û Rastiya Zeviyê de (Gotar)
Ragihandina pakêta reformê ya nû di navbera Hikûmeta Federal û Parêzgehên Awistiryayê de, nîqaşên germ li pey xwe anîn. Her çend wezîrê perwerdehiyê Christoph Wiederkehr vê wekî “pêngaveke dîrokî” bi nav bike jî, di nav gel û pisporên perwerdehiyê de gumanên mezin hene.
Pêngava Ber bi Pêş ve:
Daxistina hejmara zarokan a di koman de (ji 25’an bo 22’yan) pêngaveke baş e ji bo baştirbûna kalîteya xwedîkirina zarokan. Perwerdehiya zû, bingeha serkeftina paşerojê ye. Her weha, dayîna zêdetir desthilatdariyan ji bo rêveberiyên dibistanan, rê dide ku her dibistan li gorî hewcedariyên xwe yên herêmî tevbigere.
Pirsgirêkên Mezin û Rexne:
Lê belê, rexneger û xebatkarên perwerdehiyê dibêjin ku ev reform li ser kaxizê xweş e, lê di pratîkê de bi zehmetiyan re rû bi rû ye:
1. Kêmasiya Karmendan: Ji bo ku komên zarokan biçûktir bibin, pêdivî bi zêdetir mamoste û avahiyan heye. Di rewşa heyî de ku kêmasiyeke mezin a xebatkaran heye, nayê zanîn bê ev karmend dê çawa bên dîtin eger mûçe û şertên xebatê neyên baştir kirin.
2. Germahiya Hewayê: Gelek xwendevan û dêûbav rexne dikin ku di reformê de qet behsa sîstema hênikkirinê (klîma) û guhertina avhewayê di dibistanan de nehatiye kirin, ku di havînê de germahî dighîje astên pir bilind û baldarîya zarokan têk dibe.
Di encamê de, ev reform hewldaneke girîng e ji bo nûkirina sîstema Awistiryayê, lê serkeftina wê ya rasteqîn dê di dema sepandina wê ya di jiyana rojane de diyar bibe.
